Bay lên , hỡi Sorry Airlines!

Thời bao cấp , ông trùm của Sorry Airlines bay văn bằng máy bay của các nước phụ tử , trong đó có may bay Tu 134 của Liên Xô và các máy bay DC 3 , DC 4 của Pháp để lại. Thời này , cả nước nghèo khó , tiền mua vé xe đò chạy cà xịch cà đụi đã không đủ , nói chi tới chuyện tiền mua vé may bay đi mây về gió cho nó thơm râu bổ phổi. Được coi sang nhất là chiếc Tu 134 , khi đề máy phun sương khói ì xèo trong khoang hành khách. Ai văn hoa mà về may bay này có khả năng làm thơ được. Những chiếc DC 3 , DC 4 của Pháp sản xuất cũng đã hao mòn , tiều tụy qua thời gian; được coi là bán phản lực cơ; bay mùa hè máy nóng hoạt động ướt áo , bay mùa đông máy điều hoà không khí nhỏ mưa tong tong. Tính tôi vốn ưa làm đẹp nên có dịp đi Công việc bằng máy bay thời này thì thường đem theo chiếc lược nhỏ , lợi dụng nước mưa chải đầu thật láng trước khi rời máy bay . Tục ngữ có câu “Bà con xa không bằng... Đìa xì coóng”. Nếu độc giả Ngờ vực , xin cứ đi hỏi bà con ở gần các sân bay Tân Sơn Nhất , Hà Nội , Đà Nẵng , Phú Bài... rằng ai là hành khách trông có vẻ láng mướt và đứng đắn nhất thời bao cấp; bà con sẽ chỉ ra đó là tôi ngay. Loại may bay nào đi qua vùng thời tiết xấu cũng run lên như bà già cởi trần đi giữa mưa đông. Bởi thời bao cấp Cần phải may bay dân dụng tất yếu phải có hai động vật ngộ nghĩnh là chuột và gián. Tôi viết điều này có trời mây làm chứng. Nếu dưới chiếc ghế ngồi tơi tả không có con gián bò ra hoặc thảng hoặc không có con chuột nhỏ tinh quái chạy qua một vòng để thẩm tra hành khách thì không phải là may bay thủy lợi dân dụng của ta. Tuy nhiên , thủy lợi ngày ấy tự hào lắm , cũng chưa tự đặt cho mình cái thương hiệu Sorry Airlines như bây giờ. Vả lại , cơ chế xin - cho hết mực kiệm lời nên chẳng có ai xin lỗi xin phải gì ráo. Hết thời bao cấp , núi sông mở cửa , cuộc sống tiến lên kinh tế thị trường. Sorry Airlines nhạy bén hơn ông thiết lộ VN , đã nhanh nhạy nghĩ đến chuyện làm ăn lớn. Vả lại , khách ngoại bang tới VN nờm nợp , không có may bay tốt cho họ đi về và chuyên chở hàng hóa thì nguồn lợi nhuận kia ắt sẽ lọt hết vào tay các hãng thủy lợi dân dụng to như cá mập của ngoại bang. Chính bởi vậy , Sorry Airlines mua thêm may bay mới Boeing và Airbus để bay đường dài; máy bay ATR 72 để bay đường ngắn. Hai ông em của ông trùm cùng tham dự vào đại - tổng - công ty Sorry Airlines để làm sự nghiệp chuyên chở hành khách và hàng hóa. Trên nguyên tắc , hễ ai sinh sau thì được xài đồ tốt nhưng trong chuyện bay lượn ( và bay bướm ) này , chưa chắc điều đó đã đúng. Một ông chuyên... Thuê may bay ngoại bang thành ra khi ngồi vào ghế may bay , hành khách đọc được một mớ chữ của Indonesia , Malaysia , Czech... mà chẳng hiểu nghĩa địa gì. Ông còn lại oai hùng hơn , chịu bỏ vốn đầu tư , mua một xê ri máy bay mới , bự và tốt nên làm ăn coi rất khấm khá. Học tập cách làm ăn của nhau , hai ông em cùng ông anh hè nhau “phục vụ” hành... hành khách tận tâm. Từ đó , đại - tổng - công ty Sorry Airlines mới được khai sinh. Không ngày nào , hành khách về may bay lại không nghe câu nói thanh tú phát ra từ một vài môi hồng thắm nào đó “Hãng hàng không... Đối với người trên cáo lỗi cùng quý khách đi chuyến bay số hiệu...”. Không ai bảo ai , họ viện ra những lý do trễ và hoãn chuyến bay rất lạ như “may bay đến trễ” , “thay đổi kế hoạch bay” , “kiểm tra an toàn biếu máy bay ” để thỏ thẻ với hành khách của mình. Sorry Airlines tích cực học tập phong cách “phục vụ” của xe dù , muốn bay lúc nào là bay. Cũng chẳng ai thèm gặp hành khách để nói một lời vàng đá. Thương ôi , sự thật của hoãn chuyến , hủy chuyến bay hoàn toàn không phải như lời họ nói. máy bay đã đậu sẵn ngoài sân bay , máy móc đã được thẩm tra , xăng đã đổ đầy bình , hàng hóa ký gửi đã chất đầy khoang nhưng họ... hổng chịu bay ngay. Họ dồn chuyến , vớt thêm một số lượng hành khách nào đó cho chuyến bay đầy để ngồi thêm cho ấm cúng. Quyền lợi của hành khách không bằng quyền lợi của họ. Họ phải coi trọng quyền lợi của họ hơn là coi trọng hành khách. Cũng có khi , họ... Cóc có may bay thiệt. “Vé thì lỡ bán ào ào/ máy bay không có mần răng bây giờ” - họ vừa ngâm nga hai câu thơ ấy vừa “xin cáo lỗi cùng quý khách”. Đợi cho đến khi thuê được một chiếc may bay nào đó đáp xuống sân bay , họ mới kính mời “quý khách” lên may bay. Đây tôi xin nói về “quý khách”. Họ sợ xe cộ đông , đến sân bay trễ giờ làm thủ tục nên phải đi sớm. Họ sợ hệ thống lưỡi lam trong phòng chờ của sân bay “cắt” ngọt nên phải mua bậy một ổ bánh , bánh bao gì đó để dằn bụng. Đối với nhiều người , tấm vé may bay giá rẻ 700.000 đồng đã là quá sang rồi , còn tô phở giá gần trăm nghìn đồng thì... hổng dám. Vào làm thủ tục lên máy bay , họ bắt gặp những ánh mắt hững hờ , những người không biết cười hoặc nếu có cười thì cũng chỉ... nhe hai hàm răng ra cho có lệ. Qua phòng thẩm tra hành lý , họ lại sợ những gương mặt vô cảm và những câu nói ra lệnh không chủ từ của viên chức an ninh. “Cởi dây nịt , bỏ telephone , hộp quẹt , bóp tiền vào giỏ!” , “Cởi giày ra!” , “Đưa hai tay ra!” , “Dạng... chân ra!”. Văn học an ninh sân bay toàn là những câu thời danh như vậy. Vào tới phòng chờ , họ lại được nghe những câu có vẻ dịu dàng hơn “xin cáo lỗi cùng quý khách”. Vậy là họ phải nằm lăn ra , hoặc nửa ngồi nửa nằm vờ vĩnh ngủ. Ai may phước chỉ trễ 6 tiếng đồng hồ thì được chai nước. Ai may hơn , gặp giờ cơm thì được bữa cơm hộp. Có người trễ trên 12 tiếng , phải ngủ qua đêm. Tình cảnh ấy lu bù , kể sao cho xiết. Một ngày đẹp trời vừa qua , ông tổng trưởng Bộ liên lạc chuyên chở đã xuống làm việc và giũa thảm thiết quý ông bà trong Sorry Airlines. Họ khai ra những chuyện vui lắm. Nào là có máy bay rồi mà không có... cái thang cho hành khách lên xuống. Ông này đổ điêu ông kia thiếu trách nhiệm gây lỡ chuyến , trễ chuyến , bông tai chuyến. Nào là họ sợ lỗ bởi làm kinh tế thì không thể làm vua nước Lỗ được nên phải dồn chuyến , trễ chuyến để vớt những con nhạn là đà. Ông tổng trưởng đã “thăm hỏi tử tế” ông cục trưởng - người dận 90% là lỗi chủ quan toàn ngành. Sau cuối thì mới lòi ra cái cách làm ăn quan liêu , hống hách , hành chính của Cục ta ( khác với cục tác ). Cục ta hoảng quá , phải cắt ngay ra những đoàn thẩm tra giám sát đi thăm các sân bay , gọi là... từ trên giũa xuống. Cục ta chỉ đạo các lưỡi lam trong sân bay nên bán giá phải chăng. Thế nhưng , còn những chuyện nực cười , cứ y chuyện tiếu lâm dân gian. may bay đáng lẽ bay đến sân bay này thì lại... Bay lộn qua sân bay khác. Nhà điều khiển không lưu điều khiển giỏi quá đến nỗi hai may bay suýt đụng nhau trên sân bay. Huớ ba ông trong bộ sậu Sorry Airlines đi mây về gió! Vé quý ông bán bao nhiêu tiền , chúng tôi mua bấy nhiêu. Dù cho là giá rẻ hay giá không rẻ thì giữa hãng thủy lợi và hành khách cũng đã hình thành một giao dịch dân sự khi hành khách mua vé của quý vị rồi. Hành khách chúng tôi đề nghị Các ngài làm đúng cam kết: chúng tôi trả tiền đủ để mua vé thì phải được bay đúng giờ , phải được coi trọng trong giao tiếp ứng xử theo đúng nghĩa của hai chữ “quý khách”. Vì một lý do gì đó dù là lý do thích hợp mà quý ông trễ , hoãn , hủy thì quý ông phải đền cho chúng tôi và đền ngay tại chỗ chứ không phải vỗ tuột , cười trừ như trước nay. Chúng tôi mong hai chữ Sorry Airlines từ nay không còn nữa; bóc bay lên một cách tích cực sau cuộc thăm hỏi của ông tổng trưởng. Vũ Đức Sao Biển . lời chúc mừng .